Wat jij kunt leren van de spanning in de titelstrijd bij Ajax op 14 mei 2025
14 mei 2025 werd ik door AT5 geïnterviewd op een bijzondere dag voor Ajax. De sfeer in Amsterdam is ontzettend gespannen. De club staat namelijk aan de vooravond van een belangrijke uitwedstrijd tegen FC Groningen. Winnen ze deze wedstrijd niet, dan is de kans groot dat ze het al bijna geclaimde kampioenschap toch nog weggeven. De emoties lopen hoog op en iedereen voelt het: dit is geen gewone wedstrijd. In het interview leg ik uit wat er gebeurt met de spelers als er zoveel druk op een wedstrijd staat en hoe je daar mee om kunt gaan als speler.
Gezonde wedstrijdspanning en te veel spanning
Spanning is niet goed of fout. Het is een kracht. Een motor. Maar ook een valkuil. Volgens de Yerkes-Dodson-wet bestaat er een omgekeerde U-vormige relatie tussen spanning en prestatie. Te weinig spanning, en je bent loom, ongeconcentreerd. Te veel spanning, en je schiet in paniek, overdrive of verlamming. Dat zie je nu de druk bij Ajax ontzettend groot is. Maar in het midden – daar waar de spanning precies goed is – presteer je optimaal.
Denk niet aan het kampioenschap, maar aan je taak
De grootste valkuil voor sporters is dat ze te veel denken aan het resultaat en de gevolgen daarvan. Op het moment dat je dat doet raak je compleet afgeleid van wat je eigenlijk zou moeten doen in het hier en nu. Onderstaande aandachtscirkels geven dat mooi weer. Het doel is om je te focus te houden bij het proces in cirkel 1: ‘Hoe kan ik mijn taak nu het beste uitvoeren.’
Cirkels 2 tot en met 6 zijn allemaal afleiding waar ook geldt, hoe verder je afraakt met je gedachten van cirkel 1, hoe moeilijker het ook weer wordt om in cirkel 1 terug te keren. Daarbij komt ook dat de spanning met zulke gedachten alleen maar wordt verhoogd en zoals we in de Yerkes Dodson law zien hierboven betekent dat op een gegeven moment voor slechtere prestaties.
De ontspanning verdwijnt uit het lichaam en je gaat als voetballer heel houterig, robotachtig het veld over. Automatismen verdwijnen en iedere simpele actie wordt een uitdaging om te volbrengen.
Meditatie of ademhalingstechnieken
Je aandacht leren sturen is een onwijs krachtige mentale vaardigheid waar je veel profijt van kunt hebben als topsporter. Dit heb je echter niet zomaar van de één op de andere dag onder de knie. Dit vergt maanden, soms jaren training om hier getraind in te raken.
Wat makkelijker is op de korte termijn is het toepassen van meditatie of ademhalingstechnieken. Één van die technieken is de box breathing techniek. Hierbij adem je 4 seconden in, houd je je ademhaling 4 seconden vast, adem je weer 4 seconden uit en houd je m weer 4 seconden vast.
Hartslag en stress niveau daalt + focus
Dit heeft meerdere voordelen. Niet alleen daalt je hartslag en het stressniveau in je lichaam, maar door jezelf deze taak te geven vóór de wedstrijd of zelfs tijdens de wedstrijd, focus je automatisch niet op het resultaat, maar op het proces. Zo denk je niet meer aan de gevolgen van een foute pass, het missen van een kans, of het verliezen van de wedstrijd of het kampioenschap.
Meer weten?
Ben jij (top)sporter en herken je jezelf hier in? Laten we dan vrijblijvend kennismaken.