Motivatie, moraal of zin. Allemaal verschillende woorden die min of meer hetzelfde beschrijven. In hoeverre wil je iets ondernemen, bereiken of najagen en wat heb je daarvoor over? Dat is de vraag die ik in deze blog met je wil beantwoorden. Niet altijd hebben we als wielrenners moraal, motivatie of zin om in de zeikregen 3 uur te gaan trainen, maar het moet soms wel om onze grotere doelen te behalen. Hoe belangrijk is die motivatie en hoe kun je er je voordeel uit halen?
Wat is motivatie en waarom is het belangrijk als wielrenner?
Motivatie kan grofweg worden onderverdeeld in 3 categorieën: Extrinsieke motivatie, hybride motivatie en intrinsieke motivatie. Extrinsieke motivatie komt volledig van buitenaf, hybride motivatie is een mix en intrinsieke motivatie komt helemaal van binnenuit.
Extrinsieke motivatie
Als je volledig vanuit extrinsieke motivatie handelt dan doe je dat om een straf te ontlopen of een beloning te ontvangen. In het wielrennen kun je dan denken aan het sprinten voor premies als beloning. De enige reden dat je als eerste over de streep wilt komen is omdat er dan een envelop voor je klaarligt aan het einde van de wedstrijd.
Bij het ontlopen van een straf zou het kunnen gaan om de angst dat je trainer boos wordt. Of in het geval dat je professioneel wielrenner bent zou het kunnen dat je aan het einde van het jaar geen nieuw contract krijgt, dus voer je je trainingen of taken braaf uit.
Intrinsieke motivatie
Het is het makkelijkst om eerst intrinsieke motivatie uit te leggen zodat je hybride motivatie beter begrijpt. Intrinsieke motivatie betekent dat jouw drijfveer volledig uit jezelf komt. Omdat je iets leuk vindt, omdat je er passie voor hebt en dat je de activiteit op zichzelf waardeert.
Self determination theory
Dit noemen we zelf determinatie, oftewel jouw eigen drijfveer. Als je hier met een vergrootglas naar kijkt zie je dat het bestaat uit 3 onderdelen, verbondenheid, autonomie en competentie. Dat zijn eigenlijk de kleinste onderdelen van intrinsieke motivatie.
Verbondenheid betekent het gevoel dat je bij een groep hoort. Je club, je team, je coaches. Zodra dit vervult wordt omdat je lol hebt met elkaar, een goede koers rijdt of er een hechte band is, dan ben je intrinsiek gemotiveerd.
Autonomie betekent kapitein op eigen schip. Als je het gevoel hebt dat je zelf mag bepalen welke koersen je rijdt, het idee hebt dat je inspraak hebt in het proces of dat je zelf je eigen doelen mag bepalen dan wordt deze behoefte vervult. Ik denk dat dit voor veel wielrenners de grootste drijfveer is. Want wat geeft er nou een vrijer gevoel dan op de fiets stappen de wijde wereld in?
Competentie gaat over doelen behalen. Het gevoel dat je competent genoeg bent om jouw doelen als wielrenner te behalen. Dat kunnen grote dromen zijn, maar de grootste impact hebben we zelf op kleine procesdoelen. Zodra je hier bedreven in bent zul je zien dat je veel invloed kunt uitoefenen op je intrinsieke motivatie.
Hybride motivatie
Bij de hybride motivatie hebben we het over een mix van beide vormen van motivatie. De drijfveren zijn net zoals bij extrinsieke motivatie angst en beloningen, maar in plaats van dat de beloningen en straffen worden uitgedeeld door iemand anders, deel je ze bij jezelf uit!
Hoe dat werkt zit zo. Jij wil als wielrenner discipline en wilskracht trainen en behouden. Dat betekent dat je soms ook in de regen moet fietsen. Dat betekent dat je soms iets heel gezonds moet eten terwijl je dat eigenlijk niet wilt. Jij hebt een bepaalde standaard voor jezelf bepaald waar je je aan moet houden.
Doe je dit niet? Dan volgt er een zelf opgelegde straf in de vorm van teleurstelling, boosheid, schaamte of frustratie. Lukt het je wel, dan vervult dit je met trots!
Goed of fout?
Als je dit zo leest zou je zeggen, ja tuurlijk is intrinsieke motivatie goed en extrinsieke motivatie fout. En hybride motivatie is een beetje goed en een beetje fout. Maar soms gebeurt het dat je op een dag wakker wordt en geen moraal hebt vanuit jezelf! Dan kan het onwijs helpen dat je weet dat je vandaag moet trainen of moet koersen omdat er anders een zelfopgelegde of opgelegde straf of beloning volgt. In het moment niet leuk, maar om grotere doelen te bereiken soms wel noodzakelijk.
Doe de motivatietest: moeten vs willen
Een ander verhaal wordt het zodra je merkt dat je bijna alleen nog maar wordt gemotiveerd vanuit extrinsieke of hybride motivatie. Een goede manier om dit bij jezelf te checken is door eens op een dag na te gaan in hoeverre je extrinsiek of hybride gemotiveerd wordt en in hoeverre je intrinsiek gemotiveerd wordt.
Wat je doet is bijhouden hoe vaak je op een dag het woordje willen in de mond (of in je hoofd) neemt en hoe vaak je het woordje moeten zegt. Dit geeft een goede weerspiegeling van jouw drijfveren. Zodra je merkt dat je vaker moeten zegt dan willen, dan is het tijd om jezelf af te vragen, heb ik het wel echt naar mijn zin? Dan is het wellicht tijd om jezelf de vraag te stellen: ‘Doe ik nog altijd wel wat ik heel graag wil?’ of doe je het ‘omdat ik het al heel lang zo doe en dit van me verwacht wordt?’
Ik help je graag bij dit vraagstuk. Kijk op mijn aanbodpagina voor een gratis kennismakingsgesprek.
Vond je dit interessant?
Mijn naam is Lex Ligtenberg en als sportpsycholoog help ik wielrenners om die inzichten te vertalen naar hun eigen trainingen, wedstrijden en leven naast de fiets.
Wil jij ontdekken hoe sterk jouw mentale basis is — en waar je kunt groeien?
Doe de Mindset Scan en plan een gratis mentale check-in via deze link
